Тоҷикистон ва Қазоқистон: шарикии устувор ва имкониятҳои нави соҳибкорӣ

Shared to Facebook

Ҳамкориҳои тиҷоративу иқтисодӣ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қазоқистон ба риштаҳои чандинсолаи дӯстӣ, эҳтироми мутақобил ва манфиатҳои муштараки минтақаӣ такя мекунанд. Имрӯз ин ду кишвар муколамаи стратегии худро фаъолона густариш медиҳанд. Дар ин раванд на танҳо афзоиши ҳаҷми савдои дуҷониба, балки тавсеаи сифатии сохтори содирот низ аз самтҳои калидӣ ба шумор меравад.

Дар шароити тағйироти иқтисодӣ барои соҳибкорони Тоҷикистон ва Қазоқистон мавҷудияти механизмҳои боэътимоди молиявӣ, ки хавфҳоро коҳиш дода, устувории шартномаҳои тиҷорати хориҷиро таъмин намоянд, аҳамияти махсус пайдо мекунанд. Институти асосии рушд, ки чунин шароитро фароҳам меорад, ҶС “Агентии содиротию қарзии Қазоқистон” (АСҚ) мебошад.

Агентии содиротиву қарзии Қазоқистон – муассисаи миллии рушд дар ҳайати холдинги “Байтерек” буда, ба пешбурди содироти ғайриашёи хоми Қазоқистон нигаронида шудааст. Фаъолияти Агентӣ асосан ба дастгирии корхонаҳои бахши коркард ҳангоми ворид шудан ба бозорҳои хориҷӣ равона шудааст. Тоҷикистон дар байни ин бозорҳо ҷойгоҳи хос дорад.

Дар айни замон фаъолияти Агентӣ танҳо бо пешниҳоди маблағгузорӣ маҳдуд намешавад. АСҚ ҳамчун пайванди муассир байни истеҳсолкунандагони қазоқистонӣ, ниҳодҳои молиявӣ ва харидорони хориҷӣ баромад карда, бехатарӣ ва дастрасии муомилоти тиҷорати хориҷиро таъмин менамояд. Воситаҳои молиявӣ ва суғуртавии истифодашаванда имкон медиҳанд, ки хавфҳо байни ҳамаи иштирокчиёни шартнома баробар тақсим карда шуда, эътимоднокии интиқоли мол кафолат дода шавад ва ба харидорон шароити муносиби пардохти мавқуфгузошташуда пешниҳод гардад.

Барои ширкатҳои тоҷикистонӣ ҳамкорӣ бо шариконе, ки аз дастгирии АСҚ истифода мебаранд, афзалияти мустақим фароҳам меорад – имконияти харидории маҳсулоти баландсифати Қазоқистон бо шартҳои қавӣ, ба ҳадди камтарин расонидани хавфҳои тиҷоратӣ ва роҳандозии равобити ҳамкории дарозмуддат.

Самаранокии ин механизмҳо бо нишондиҳандаҳои мушаххас низ тасдиқ шудааст. Дар ҳафт моҳи аввали соли 2026 ҳаҷми дастгирии суғуртавии содирот аз Қазоқистон ба Тоҷикистон аз 16,87 миллиард танга (тақрибан 35 миллион доллари ИМА) гузаштааст. Дар сохтори содироти дастгиришаванда ба бозори Тоҷикистон орд, маҳсулоти металлӣ бо коркарди амиқ, маҳсулоти қаннодӣ, ҳамчунин равғанҳо ва чарбуҳои тозанашуда ҷойгоҳи асосӣ доранд.

Тоҷикистон пайваста ба даҳгонаи самтҳои бузургтарини содироти ғайриашёи хоми Қазоқистон шомил мешавад. Бо мақсади таъмини ҳамкории фаврӣ ва пуштибонии муомилот аз соли 2019 дар шаҳри Душанбе Намояндагии расмии АСҚ бомуваффақият фаъолият мекунад. Фаъолияти он ба таҳкими робитаҳои корӣ, пайдо кардани шарикони эҳтимолӣ ва дастгирии ҳамаҷонибаи ташаббусҳои муштарак равона шудааст.

Густариши минбаъдаи механизмҳои маблағгузорӣ ва суғуртаи содирот заминаи амалиро барои афзоиши савдои дуҷониба фароҳам меорад. Дастгирӣ аз ҷониби АСҚ ба корхонаҳои Тоҷикистон имкон медиҳад, ки ба маҳсулоти зарурӣ бо шартҳои мусоид дастрасӣ пайдо кунанд ва барои татбиқи лоиҳаҳои нави муштарак ва таҳкими шарикии иқтисодии ду кишвар таҳкурсии мустаҳкам гузоранд.

Тақвияти дастгирии институтсионалии содирот – ин сармоягузорӣ ба рушди устувори тамоми минтақаи Осиёи Марказӣ мебошад. Фаъолияти амалии Агентии содиротиву қарзии Қазоқистон ба густариши робитаҳои корӣ ва ташаккули муҳити босифати иқтисодӣ мусоидат мекунад. Ҳузури доимии Агентӣ дар Душанбе ва мутобиқсозии қавии маҳсулоти молиявӣ ба талаботи бозор ба пешбинии рушди устувори гардиши молии ғайриашёи хом имкон фароҳам меорад.